Język poezji
Język poezji Safony jest oczywiście bogatszy, i - co charakterystyczne - nie ma w nim tłustych żartów ani rubasznych uwag, choć często spotykamy je w oryginalnych pieśniach ludowych. Przez używanie różnorodnych zwrotów i nieomal przysłów podkreśla poetka związek swojej twórczości z życiem i poezją ludu, która nieraz dostarcza jej także niektórych form metrycznych. O ile w swoich własnych, safickich strofach łączy Safona siłę wyrazu z wytworno-ścią słowa i bogactwo obrazów z prostotą, tu spotykamy często wdzięk i pogodne zamyślenie. Dzięki tym właśnie utworom dialekt lesbijski jest dzisiaj dość dobrze znany i został nieźle w ciągu wieków przestudiowany.
Safona była poetką wykształconą i dobrze orientującą się w twórczości dawniejszych i współczesnych jej poetów, toteż z wątków epickich Homera bierze uroczystą tonację modlitwy do Hery, opis przybycia Andromachy i Hektora do Troi czy przypomnienie Heleny, która stała się przyczyną sławnej wojny. Wie-
my z krytycznych opracowań jej dzieła, dokonanych przez komentatorów, szczególnie aleksandryjskich, którzy je znali jeszcze w całości, że wątków tego typu było więcej, ale nie dochowały się do naszych czasów. Same jednak wiadomości o nich także poszerzają naszą o nim wiedzę.
Już przed Safoną uroki wyspy Lesbos opiewali poeci Alkman i Stezychoros, których liryki także nie pozostały bez wpływu na jej umy-słowość. Bezpośrednimi jednak poprzednikami poetki na wyspie byli Terpander i Arion. Pozostawili oni interesujące wiersze religijne, wygłaszane lub śpiewane, jak później pieśni Safony, przy dźwiękach lutni, nie starej już, orfickiej, ale wzbogaconej przez dodanie kilku nowych strun. Safona, która swoją wielostrunną lirę nazywała barbitonem, oraz współczesny jej Alka-jos, także żyjący na Lesbos, przydali tej poezji nowe elementy formalne i poszerzyli zakres jej metryki. Safona ze szczególną uwagą opracowywała swoje strofy safickie oraz niemniej skomplikowane eolskie daktyliczne heksametry, tetra-metry jambiczne i dymetry jońskie, nadając dzięki nim swojej poezji tak dla niej charakterystyczną, muzyczną płynność.
Starożytni nieraz wspominają Alkajosa i Sa-fonę jako parę przyjaciół, a nawet jedna z podobizn obojga, odkryta na starożytnej wazie, przedstawia Alkajosa jako wysmukłego, brodatego mężczyznę, który, jak zaznacza napis: wstydzi się wyznać poetce swoje myśli:
A1 k a j o s
- Chciałbym ci kilka słów powiedzieć, ale wstyd mi przeszkadza...
Safona
- Jeśli pragnienia masz piękne, szlachetne i język twój nie lubi słów plugawych,
nigdy spojrzenia wstydem nie zamącisz i chyba wszystko najprościej mi powiesz
Uderza w twórczości Safony zachwyt dla piękna krajobrazu, a jej wyczucie uroków przyrody sprawia, że niekiedy nadaje swoim opisom znamiona nieprześcignionej poezji. Zamiłowanie do pięknych strojów, drogich, barwnych materiałów, dywanów, ozdobnych poduszek, perfum i kwiatów dodaje pieśniom jej blasku, urealniając zarazem świat przeżyć.
W przeciwieństwie do Safony, Alkajos brał żywy udział w życiu politycznym wyspy i ta jego postawa zaznacza się wyraźnie w jego twórczości. Uczeni aleksandryjscy opracowali niegdyś, podobnie jak to zrobili dla Safony, krytyczne wydanie jego dzieł i tylko dzięki temu wśród zaledwie stu pięćdziesięciu fragmentów jego poezji dochowały się do naszych czasów
słowa hołdu złożonego przez niego Safonie, którą wysoko cenił za jej poezję:
Fiołkowłosa, czysta, uśmiechnięta...
